Chile parte 3 - Η ζωή και ο θάνατος του Victor Jara [Φιλ. Δ. Δρακονταειδής]

 

Η ζωή και ο Θάνατος του Victor Jara 

Φ.Δ.Δρακονταειδής -ΑΝΤΙ 29 ΝΟΕ 1975

Ο Victor Jara γεννήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου του 1938 και δολοφονήθηκε άγρια στις 15 Σεπτεμβρίου του 1973, στο στάδιο της Χιλής, τέσσερις μέρες μετά την αναρρίχηση στην εξουσία της χούντας του Augusto Pinochet. Μετά το θάνατό του, η γυναίκα του, Αγγλίδα χορεύτρια Joan Turner και τα παιδιά της Μανουέλα και Αμάντα πέτυχαν να ξεφύγουν και και να εγκατασταθούν στην Αγγλία. 

Ο Άγγλος παραγωγός Stanley Forman κι ο συνεργάτης του Martin Smith παρουσίασαν στις 11 Σεπτεμβρίου στο αγγλικό κοινό το φιλμ που γύρισαν με αφορμή τη ζωή και τον θάνατο του βάρδου του Χιλιανού λαού. Το φιλμ έχει τον τίτλο "Σύντροφε" (Companero), είναι διάρκειας μιας ώρας και στηρίζεται σε αφηγήσεις της γυναίκας του Victor με παρεμβολές τραγουδιών του άντρα της.*

"Όποιος έζησε από κοντά τα γεγονότα του πραξικοπήματος στις 11 του Σεπτέμβρη του 1973 κι ένιωσε τόσο δίπλα του τι σημαίνει φασισμός, είναι σήμερα ένα διαφορετικό πρόσωπο. Το μόνο που μπορεί να κάμει είναι να συνεχίσει να μιλάει για τις εμπειρίες του, για τις πιο προσωπικές του εμπειρίες ακόμα, ώστε να δώσει στον κόσμο να καταλάβει τι αλλαγή σημαίνει ο φασισμός για τον άνθρωπο. Τι σημαίνει φασισμός για τον Χιλιανό λαό που δεν μπορεί να μιλήσει για λογαριασμό του." 

Ο Victor Jara  ήταν γιός ενός χωριάτη τραγουδιστή, η μάνα του επίσης τραγουδούσε σε πανηγύρια και έκανε τη μοιρολογίστρα. Ήταν άνθρωποι πολύ φτωχοί. Στα 13 χρόνια του βρέθηκε ορφανός να γυρίζει στους δρόμους, μέχρι που μια φτωχή οικογένεια τον μάζεψε, του έδωσε να κοιμάται κάπου και του σύστησε να δουλέψει. Βρήκε να κάνει θελήματα. Να κουβαλάει τσάντες με ψώνια από τη μα μεριά της αγοράς στην άλλη, βγάζοντας έτσι ένα χαρτζιλίκι που ούτε να τον θρέψει δεν έφτανε. Όμως κατάφερε να σπουδάσει, φτάνοντας να γίνει καθηγητής χορού στο πανεπιστήμιο του Santiago. Ήταν -μετά την Violeta Parra- ο σπουδαιότερος αντιπρόσωπος της λαϊκής μουσικής. 

" Η συνείδηση του Victor ότι ανήκε στην τάξη των χωρικών της Χιλής κι ότι, έστω κι αν είχε σταθεί τυχερός να επιζήσει και να μορφωθεί, δεν έπρεπε να τους απαρνηθεί, τον έφεραν στη μεριά του κόμματος της "UP-Unitad Popular (Λαϊκή Ένωση)", που είχε σαν υποψήφιο πρόεδρο τον  Salvador Allende. Εκείνη την εποχή είχε αποφασίσει να εγκαταλείψει το θέατρο και τον χορό για να ασχοληθεί με το τραγούδι. Βοηθήθηκε σ' αυτό από το εξής περιστατικό: Σε κάποιο αριστοκρατικό γυμνάσιο τον γιουχάισαν για ένα τραγούδι του που μιλούσε για την ζωή του χωριάτη, του εργάτη, του τυραννισμένου. Η απόφασή ν' αφιερωθεί στο τραγούδι στάθηκε η σημαντική καμπή της ζωής του, που τον έφερε σε επαφή με τα λαϊκά στρώματα, όξυνε την πολιτική του ευαισθησία και κατέληξε στο θάνατο." 

Δεν τραγουδάω, επειδή έτσι μ' αρέσει, για να κάμω επίδειξη της φωνής μου. Τραγουδάω για την κιθάρα μου, που έχει να κάμει δηλώσεις...

Ναι, η κιθάρα μου είναι' ο εργάτης, δεν είναι για τους δολοφόνους που ψοφάνε για λεφτά και δύναμη. Δεν τραγουδάω για να με προσέξουν, να με λυπηθούν οι ξένοι. Τραγουδάω για μια χώρα στενή κι ατέλειωτη, για το χώμα όπου αρχίζουμε κι όπου γυρίζουμε, για το τραγούδι που θα γεννηθεί, νέο για πάντα.

17/7/1973 η τελευταία συναυλία του Victor Jara στο Peru

δύο μήνες αργότερα θα έπεφτε νεκρός.

"Στις 11 Σεπτεμβρίου πήγα τα παιδιά στο σχολείο, ο Victor έφυγε για το Τεχνικό Πανεπιστήμιο, όπου είχε να δώσει ρεσιτάλ. Το ραδιόφωνο έκαμε λόγο για στρατιωτικές κινήσεις κι ο Victor μου τηλεφώνησε ότι όλα στο πανεπιστήμιο ήταν ήσυχα. ύστερα ακούστηκαν αεροπλάνα που περνούσαν κι έκαναν βομβαρδισμούς. Ο Victor μπόρεσε πάλι να μου τηλεφωνήσει το απόγευμα, για να μου ανακοινώσει ότι, λόγω της απαγόρευσης της κυκλοφορίας, θα έμενε στο Πανεπιστήμιο. Εγώ είχα πάρει τα παιδιά από το σχολείο και προσπάθησα να συγκρατήσω τον φόβο μου. Την επομένη έμαθα ότι το Πανεπιστήμιο είχε περικυκλωθεί κι ότι είχαν γίνει συλλήψεις "αναρχικών". Δεν μπορούσα να επικοινωνήσω τηλεφωνικά. Στις 13 του μηνός ήρθε κάποιος με μήνυμα του άντρα μου. Μου έστελνε τους χαιρετισμούς του, μου έλεγε να σταθώ γενναία και να φροντίσω μόνη μου τα παιδιά μας. Στις 18 Σεπτεμβρίου, νωρίς το πρωί, ήρθε ένας νεαρός να μου πει ότι ανάμεσα στους νεκρούς που είχαν φέρει από το Εθνικό Στάδιο, είχε αναγνωρισθεί το σώμα του Victor. Οι νεκροί είχαν στο στήθος τους ένα νούμερο κι αυτό μου έφερε ο νεαρός. Πήγα μαζί του στο νεκροτομείο. Εκατοντάδες πτώματα κατάχαμα, κατατρυπημένα από πολυβόλα. Εργάτες, σπουδαστές, νέοι και γέροι. Ο Victor ήταν πολύ χτυπημένος. Μισόγυμνος, γαζωμένος από σφαίρες, με σπασμένα τα πόδια και τα χέρια. Κατάφερα να μου δώσουν την άδεια να τον πάρω και να τον θάψω".

Compañero Víctor Jara of Chile ¡ Parte 1.

Compañero Víctor Jara of Chile ¡ Parte 2.

Compañero Víctor Jara of Chile ¡ Parte 3.

Compañero Víctor Jara of chile ¡ Parte 4 fin.

Σύντροφε για τη ζωή και για το μέλλον μου, 

σύντροφε της πικρής ώρας της χαράς,

που καταφέρνουμε να ζούμε.

Δουλεύουμε για την αρχή μιας ιστορίας,

χωρίς να ξέρουμε το τέλος.

Όταν γυρίζω στο σπίτι και σε βρίσκω,

αφήνουμε τα όνειρά μας να κυματίζουν παρέα,

να διηγούνται την αρχή μιας ιστορίας 

που δεν έχει το γνωστό τέλος.

"Κατά τρόπο σαφή", τελειώνει τη διήγησή της η Joan Jara, "από την στιγμή που ο Victor σκοτώθηκε, έπαψα να ζω σαν άνθρωπος και σαν γυναίκα. Το μόνο που μου απόμεινε και που αποτελεί κίνητρο -πολύ περισσότερο από το μίσος- είναι η ανάγκη ν' ανταποδώσω κάτι από αυτά που είχα κάποτε και που ήταν τόσο όμορφα".

Chile parte 2 - Όταν οι Χιλιάνοι χουντικοί ζητούσαν κι έπαιρναν το know-how από τους Έλληνες χουντικούς.

Α Π Ο Κ Λ Ε Ι Σ Τ Ι Κ Ο 

Το "ελληνικό πείραμα" των συνταγματαρχών "πρότυπο" για τη χούντα του  

Πινοσέτ;

* ΕΝΑΣ "ΣΚΛΗΡΟΣ" ΧΙΛΙΑΝΟΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Ο πτέραρχος Gustavo Leigh επισκέφτηκε την Ελλάδα προ του πραξικοπήματος στη Χιλή και έλαβε γνώση του "ελληνικού πειράματος" των συνταγματαρχών.

Το τρίτο από τυπική άποψη μέλος της χούντας, αλλά ο πλέον "ιδεολόγος"  μεταξύ των σφαγέων της Χιλής, κοινώς "ο σκληρός" (μιας τυραννίας που δεν αριθμεί μαλακούς, φιλότουρκης άλλωστε), ο άνθρωπος στον οποίο αποδίδεται η δήλωση: "Υπάρχουν και καλοί οπαδοί του Αλλιέντε -οι νεκροί", ο πραγματικός εισηγητής του συντάγματος της "νέας Χιλής", επιμορφώθηκε στην Αθήνα;

Θα μπορούσε να απαντήσει καταφατικά κανένας, σχετικά τουλάχιστον:

* Με την κατασταλτική έναντι του πληθυσμού πολιτική, δηλαδή την παραγωγή απειλής θανάτου -και θανάτου απλώς.

* Με την άσκηση της νομοθετικής εξουσίας με νομοδιατάγματα.

* Με τη χρησιμοποίηση του συνόλου των ενόπλων δυνάμεων στην πραγματοποίηση ενός ξένου προς αυτές σχεδίου (σχετικά δηλαδή με την εξαπάτηση των εθνικών δυνάμεων της χώρας). 

 Ποιός, όμως, εισηγήθηκε στον πτέραρχο Λη την επίσκεψη στην Αθήνα;

ΚΑΙ: 

* Με ποιά αφορμή την πραγματοποίησε;

* Με ποιά ιδιότητα;

Ένα τελευταίο ερώτημα:

* Τι γνωρίζει περί αυτών ο πρόξενος της Ελλάδος στο Σαντιάγο κ. Γαβριήλ Μουστάκης; 

του Γιώργου Μανιάτη (Νοέμβρης 1975)

 

Chile parte 1 - Ο ρόλος του κ. Κιούμπιτς στο πραξικόπημα

 Ο ρόλος του κ. Κιούμπιτς στο πραξικόπημα.

του Γιώργου Μανιάτη

“Οι ενέργειες της CIA (στη Χιλή) απέβλεπαν στην αποτροπή των προσπαθειών του Αλιέντε να εξοντώσει τα αντίπαλα στο καθεστώς του μέσα ενημερώσεως και τα αντίπαλα κόμματα” 

(Πρόεδρος Φορντ, 17 Σεπτεμβρίου 1974)

Ας μου επιτραπεί να δείξω: 

Ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ψεύδεται.

Ότι όλοι οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και του Σταίητ Ντηπάρτμεντ, επί ένα χρόνο, σχετικά με το χιλιανό, εψεύδοντο.

Ότι μεταξύ αυτών τοποθετείται και ο τωρινός πρέσβυς των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα κ. Κιούμπιτς.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ κ.ΦΟΡΝΤ

Η προεδρική δήλωση περιέχει τριάδα ψεύδους.

Το πρώτο ψεύδος αφορά στο “αποτρεπτικόν” των ενεργειών της CIA. (Η CIA ενήργησε διότι ο Αλιέντε “προσπάθησε…”

Η “Επιτροπή Εθνικής Ασφαλείας” των Ηνωμένων Πολιτειών (την οποία το Newsweek αποκαλεί “η άκρως μυστική ηγεσία της CIA για το εξωτερικό, που είναι γνωστή σαν “Επιτροπή των 40”), απεφάσισε και εκήρυξε πόλεμο κατά του Αλιέντε: Σε σύσκεψη της, που πραγματοποιήθηκε επειγόντως μεταξύ 4η; Σεπτεμβρίου και 10ης σεπτεμβρίου 1970.

Ο Αλιέντε είχε επιτύχει σχετική πλειοψηφία: στις εκλογές της 4ης Σεπτεμβρίου. 

Σύμφωνα όμως με το χιλιανό Σύνταγμα, ο Αλιέντε διεδέχθη τον κ. Φρέι στην προεδρία δύο μήνες αργότερα (στις 4 Νοεμβρίου). Ώστε πρώτα η Αμερικανική Επιτροπή Ασφαλείας απεφάσισε να εξοντώσει τον Αλιέντε, και ύστερα (55 περίπου μέρες ύστερα) ο Αλιέντε άρχισε να εξοντώνει οιονδήποτε και οτιδήποτε. 

Εκτός δηλαδή που η CIA είχε από το 1964 λάβει μέρος, με 20 εκατομ. δολάρια -και άλλα πειστικά μέσα- στον προεκλογικό αγώνα υπέρ του κ. Φρέι (εναντίον του Αλιέντε). Και το αυτό επανέλαβε στις εκλογές του 1970. Κατά συνέπεια η δήλωση του προέδρου είναι ψευδής.

Το δεύτερο ψεύδος, της αυτής πάντα δηλώσεως, είναι ότι η Λαϊκή Ένωση προσεπάθησε να εξοντώσει τα αντίπαλα πολιτικά κόμματα. Παραθέτω σχετικά μαρτυρίες και κρίσεις:

Ο πρέσβυς της Σοηδίας στο Σαντιάγο κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησεως της χώρας από το καθεστώς Αλιέντε και την πρώτη μεταπραξικοπηματική περίοδο κ. Harald Edelstam:

“Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε βδελυσσόταν τη βία και τη βαναυσότητα. Κατά την προεδρία του δεν υπήρχαν πολιτικοί κρατούμενοι. Όλα τα πολιτικά κόμματα. όλες οι ομάδες επιτρέπονταν και μάχονταν ελεύθερα για τις ιδέες τους. Δεν υπήρχε λογοκρισία στον Τύπο, στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Ο καθένας είχε το δικαίωμα να μέμφεται ανοιχτά τον Πρόεδρο, την κυβέρνηση και την δίοικηση. Κατά τα τρία έτη της προεδρίας του Σαλβαδόρ Αλιέντε βασίλευε στη Χιλή πλήρης ελευθερία και αληθής δημοκρατία. Η αντίθεση είναι τόσο χτυπητή όσο τη συγκρινει κανείς με τη βία, την κτηνωδία, τις τρομερές διώξεις της σήμερον εναντίον εκείνων που νομίμως είχαν υποστηρίξει τη Λαϊκή Ένωση και τον Πρόεδρο Αλιέντε”. 

(Στο “Chili, le dossier noir, Gallimand 1974)

Σύμφωνα, με έρευνα που έγινε την 1ην Οκτωβρίου 1972 (δύο χρόνια λοιπόν από της ανόδου του Αλιέντε στην Προεδρία), επί 155 ραδιοσταθμών που αριθμούσε η Χιλή, 115 έλεγχε η αντιπολίτευση και 40 η αριστερά. Επί 72 εφημερίδων (Εθνικών και Επαρχιακών) 47 ανήκαν στην αντιπολίτευση, 16 στην αριστερά και 9 έμειναν ακαθόριστες. 

“Le Monde Diplomatique”, Μάιος 1973:

“Σήμερα ακόμη [Σ.Σ. μετά δύο χρόνια και 8 μήνες διακυβερνήσεως της Χιλής από τη Λαϊκή Ένωση, 4 μήνες προ της ανατροπής της], η αντιπολίτευση ελέγχει την πλειοψηφία του ημερήσιου Τύπου της χώρας, περισσότερο από τα δύο τρίτα των επαρχιακων εφημερίδων, τον Τύπο που απευθύνεται στη γυναίκα και τη σημαντικότερη επιθεώρηση για νέους. Από 150 ραδιοφωνικού;ς σταθμούς που λειτουργούν στην Χιλή τα δύο τρίτα είναι στα χέρια της αντιπολιτεύσεως. Εκτός από το Εθνικό κανάλι της τηλεοράσεως, τα άλλα κανάλια εξαρτώνται από τα πανεπιστήμια και παρουσιάζουν συντηρητικά προγράμματα. Μολις τελευταία, χάρη στην αγορά του μεγαλύτερου μέρους των μετοχών, η Χριστιανοδημοκρατία έλαβε τον έλεγχο της σημαντικότερης καθημερινής επαρχιακής εφημερίδος “Ελ Σουρ”. Φαίνεται λοιπόν ελάχιστα ακριβές να ομιλεί κανείς περί περιορισμού της ελευθερίας του Τύπου στην Χιλή”.  

Σχετικά με την ελευθερία των κομμάτων της αντιπολιτεύσεως, το ίδιο φύλλο του “Μ.D.” αναφέρει ενδεικτικά ότι η “Λαϊκή Ένωση”, είδε “το σύνολο σχεδόν των σχεδίων νόμου που υπέβαλε προς ψήφιση να καταψηφίζονται από το Κογκρέσσο”, όπου πλειοψηφούσε η αντιπολίτευση, το οποίο “σε δύο χρόνια ψήφισε υπέρ των δέκα κατηγοριών για αντισυγματικότητα υπουργών της κυβερνήσεως, πράγμα που, σύμφωνα με το Σύνταγμα, υποχρέωσε ισάριθμους υπουργούς σε παραίτηση”.

Ο Graham Greene, μετά το φόνο του Αλιέντε:

“...Εννοούμε να μείνει πιστός στη συνταγματική οδό. [...] ότι κι αν μπορεί κανείς να σκεφτεί για τον Αλιέντε, όποια κι αν υπήρξαν τα σφάλματα που μπόρεσε να διαπράξει, και είτε απεχθανόμαστε το μαρξισμό είτε όχι, οφείλουμε να του αποδώσουμε αυτή τη δικαιοσύνη: κατά τη διάρκεια της θητείας του, δεν υπήρξε ούτε ένας πολιτικός κρατούμενος, ουδέ μία εκτέλεση και ο Τύπος ουδέ μία φορά ελογοκρίθη”.

 

Τελειώνω με τη μαρτυρία ενός Κίσσινγκερ της δημοσιογραφίας, του κ. C.L. Sultzberger , στον “Herald Tribune” της 13ης Ιανουαρίου 1971:

“Ο Αλιέντε χρειάστηκε να κάνει το στρατό, την Εκκλησία, τους επιχειρηματίες και τη διεθνή κοινότητα να δεχθούν το καθεστώς του. Το κατόρθωσε ευφυώς, χωρίς να επιβάλει λογοκρισία ούτε λογοκρισία ούτε περιορισμούς στην Εκκλησία ή τις μετακινήσεις”.

Κατά συνέπεια η δήλωση του προέδρου είναι ψευδής.

Το τρίτο ψεύδος συνάγεται συμπερασματικά. Αλλά εδώ υπάρχει μια δυσκολία. Ψεύδος λέγεται, υποθέτω: πρόταση γραμματικώς ορθή φορτισμένη με ελάχιστο ποσοστό αληθείας. Το συμπέρασμα όμως εκ της προεδρικής δηλώσεως (ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επενέβησαν στην Χιλή προς χάριν της υπάρξεως των αντιπάλων στο καθεστώς Αλιέντε Πολιτικών κομμάτων και των μέσων τους ενημερώσεως), δεν περιέχει κανένα ποσοστό αληθειας. Διότι το συμπέρασμα αυτό κατ’ ανάγκη είναι: 

-Ή ότι τα κόμματα αυτά και τα μέσα τους υπάρχουν τώρα στη Χιλή.

-Ή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέτυχαν στην Χιλή το ακριβώς αντίθετο εκείνου στο οποίο απέβλεπαν!

 Κατά συνέπεια η δήλωση του προέδρου είναι ψευδής. Διότι βέβαια (από τη στιγμή ακριβώς μάλιστα που “οι ενέργειες της CIA να αποτρέψουν κλπ” τελεσφόρησαν…),  όλα ανεξαιρέτως τα κόμματα στη Χιλή απαγορεύτηκαν και παραμένουν απαγορευμένα. Όσο για τα μέσα ενημερώσεως…

Αυτό όμως, 1ον) ποια δηλαδή υπήρξε η ελευθερία της εκφράσεως και της σκέψεως, ακόμα και της [νόμιμης] δράσεως -π.χ. της απεργίας- κατά τα 3 χρόνια του Αλιέντε, και 2ον) ποια είναι αφότου οι ενέργειες της CIA τελεσφόρησαν. Προς στιγμή θα αρκεστώ σε μια ακόμη μαρτυρία του έγκυρου Le Monde Diplomatique (φύλλο του Απριλίου 1973, ύστερα, δηλαδή από δυόμισι χρόνια αλιεντικής τυραννίας; 

“Σε καμία χώρα του κόσμου η ελευθερία σκέψεως και ενημερώσεως δεν είναι περισσότερο ζωντανή από ότι στη  Χιλή”.

Το ακριβές μέρος των δηλώσεων Φορντ είναι ότι πάντως οι “συγκεκαλυμμένες” εκείνες ενέργειες της CIA έλαβαν χώρα. Αυτό όμως σημαίνει ότι όλοι οι αρμόδιοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αρχίζοντας από τον προκάτοχό του προέδρο Νίξον και τον προκάτοχό του αντιπρόεδρο Αγκνιου),  μερικοί δε και ενόρκως ενώπιον επιτροπής του Κογκρέσου επί ένα ολόκληρο χρόνο εψεύδοντο. Ο κύριος Κίσινγκερ είναι πλέον τόσο γνωστός παραβάτης της σχετικής εντολής του μωσαϊκού -εβραϊκού ωστόσο- Νόμου,  που κάθε αναφορά σε αυτόν ως ψευδολόγου θα ηχούσε γελοιοποιητικά για τον γράφοντα. Τον παρακάμπτω. Μένει όμως ο κ. Κιούμπιτς.

Ο κ. ΚΙΟΥΜΠΙΤΣ

Ο κ. Κιούμπιτς  είχε επανειλημμένα και για παράδειγμα την Πέμπτη 20/09/1973 (9 μέρες από της εκρήξεως του κινήματος)  διαψεύσει  ότι “ οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αμέσως ή εμμέσως αναμιχθεί στο χιλιανό πραξικόπημα”.

Τώρα όχι μόνο διαψεύδεται ο ίδιος δια του πλέον επισήμου στόματος της χώρας του, αλλά και εύλογο τίθεται το ερώτημα κατά πόσον είναι αυτοπροσώπως, αμέσως ή εμμέσως, ως αρμόδιος υπουργός, αναμεμιγμένος στην όζουσα αυτή υπόθεση. Διότι:

1. Ο κ. Κιούμπιτς ήταν, ως γνωστόν, υφυπουργός Εξωτερικών για τη λατινική Αμερική. 

Τη θέση αυτή έλαβε ύστερα από σύσταση του κ. Κίσινγκερ (με τον οποίο συνεδέετο από την εποχή των διαπραγματεύσεων με το Βιετνάμ στο Παρίσι).

Η θέση αυτή δημιουργήθηκε πιθανότατα από τον ίδιο κ. Κίσινγκερ, και πάντως λειτουργησε χάρη, σ’ αυτόν, μετά την άνοδο του Αλιέντε στην εξουσία. Τον Οκτώβριο του 1970 ένα [πολύ γνωστό πλέον] υπόμνημα εστάλη από τον αντιπρόεδρο της I.T.T. στον αρχηγό της ¨Επιτροπής των 40”, που αποτελούσε σχέδιο δράσεως εναντίον του Αλιέντε. Εν κατακλείδι υπενθυμιζόταν ότι “ενώ προ έτους είχ αναγγελθεί ο διορισμός ενός Υφυπουργού Εξωτερικών για την Λατινική Αμερική, η θέση δεν είχε ακόμη καταληφθεί”. Ο κ. Κισινγκερ απήντησε: “[...} οι γνώμες και οι συμβουλές σας είναι σημαντική βοήθεια και θα τις λάβουμε [Σ.Σ. η “Επιτροπή Εθνικής Ασφαλείας”] ασφαλώς υπ’ όψιν”.

2. Ο κ. Κιούμπιτς εγνώριζε ακόμη και την ώρα εκδηλώσεως του κινήματος στη Χιλή, δεδομένου ότι:

-Λίγες ώρες πριν αρχίσει η επιχείρηση, η Αμερικανική πρεσβεία του σαντιάγο είχε δεχτεί την επίσκεψη χιλιανού αξιωματικού και ενημερώθηκε σχετικά με την επίσπευση της (που είχε κριθεί αναγκαία, κατά τη γνώμη μου διότι την επομένη ο Αλιέντε σχεδίαζε να αναγγείλει δημοψήφισμα).

-Η αμερικανική κυβέρνηση έλαβε “στο υψηλότερο επίπεδο” γνώση της ειδήσεως αμέσως. Το “υψηλότερο επίπεδο” αρχίζει φυσικά από τον αρμόδιο υπουργό. Άλλωστε, ο κ. Κιούμπιτς ενημέρωσε επειγόντως τα μέλη μιας επιτροπής του Κογκρέσου, αυτοπροσώπως.

-Αλλά και τέσσερις μέρες προ του του πραξικοπήματος ο κ. Κιούμπιτς είχε δεχθεί επίσκεψη του  πρέσβεως του του στο σαντιάγο κ. Νταίηβς, που στις 7 Σεπτεμβρίου “πέταξε” στην Ουάσιγκτων, στις 8 είδε τον κ. Κίσινγκερ και στις 9 επέστρεφε στη θέση του. Στις 11 ο στρατός στασίαζε και στις 20, ενώ το “όργιο αίματος” στη Χιλή προκαλούσε διεθνώς “αποτροπιασμό”(Μακάριος), οκ. Κιούμπιτς έβρισκε ότι στη Χιλή “η κατάστασις εξομαλύνεται ταχέως”.

Και ναι μεν ο κ. Κιούμπιτς εποίησε σε κάθε περίπτωση το πατριωτικό του καθήκον ως Αμερικανού αξιωματούχου. Επειδή όμως εύλογο είναι ότι θα εξακολουθήσει να το ποιεί,  εδώ τώρα πλέον, ερωτάται αν συνεννοηθήκαμε καθόλου μεταξύ μας περί ποίου μπορεί να είναι ένα εγχώριο πατριωτικό καθήκον.

Μήπως είναι να τον …ξεΦΟΡΝΤωθούμε;

"Φίλαθλο πνεύμα και εμπορία". Μια προσέγγιση στα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια.

Ρόζα Ιμβριώτη *

  Αυτές τις μέρες καταρτίζει το Υπουργείο Παιδείας νομοσχέδιο με το οποίο καθορίζει την έννοια της "φιλάθλου ιδιότητας". Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει άρθρα αναφερόμενα "εις την δι' αθεμίτων μέσων απόκτησιν αθλητών" από συλλόγους που για να πετύχουν την την εγγραφή τους υπόσχονται χρηματικά ποσά, εργασία κ.τ.λ. Κατά το νομοσχέδιο "φίλαθλος δέον να θεωρήται πας όστις επιδίδεται, ουχί προς οικονομικόν όφελος, αλλά από αγάπην προς το σπορ και ο ενδιαφερόμενος δια την προαγωγήν των." 

  Μια φορά έβαλε και το Υπουργείον Παιδείας τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων. Στην Ελλάδα οι έννοιες "φίλαθλος" και "φίλαθλο πνεύμα" έχουν ολότελα παραμορφωθεί. 

  Γιατί, μη νομίσει κανένας, ότι [...] πυκνές ομάδες του κόσμου, που γεμίζουν τη λεωφόρο Αλεξάνδρας προς το γήπεδο του Παναθηναϊκού , τις σπρώχνει προς τα εκεί το φίλαφλο πνεύμα. Ούτε είναι φίλαθλοι οι έφηβοι των 16-20 χρόνων και τα παιδιά των 11-15 χρόνων που τρέχουν κουρελιασμένα, πεινασμένα, κίτρινα, σκαστοί από το κουρείο ή το μαραγκούδικο, σκαστοί από το σχολείο, με τα κλεμένα λεπτά από το κομπόδεμα της γιαγιάς για το εισιτήριο. Ούτε, πολύ περισσότερο, αντιπροσωπεύουν το αθλητικό πνεύμα οι πολυτελέστατες κούρσες με τους καδενοφορεμένους κύριους.

  Άλλες είναι οι αιτίες κατά μεγάλο μέρος που γεμίζουν πατείς με-πατώσε τα γήπεδα. Κι' οι αιτίες αυτές είναι αποτέλεσμα της βαθειάς κρίσης που περνάει η αστική κοινωνία. Κείνο που κάνει όλους κι' ιδιαίτερα τα νιάτα να τρέχουν λαχανιαστ'α στα γήπεδα, είναι το φοβρό αίσθημα της ΦΥΓΗΣ. Της φυγής από την πραγματικότητα την πανάθλια, το χωρίς ψωμί σήμερα και το χωρίς ελπίδα αύριο. Ανέλπιδη και απροσανατόλιστη η νεολαία χωρίς ιδανικά αντιστύλια, ζη μέσα στο κενό και το ανικανοποίητο. Κι' όταν δουλεύει με μισθό πείνας, η εργασία πολύωρη κι' αποχτηνωτική. όπως την έχει καταντήσει η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα, γυμνώνει τη νεολαία από κάθε πνευματική χαρά και της αφαιρεί από την ψυχή κάθε ικμάδα. Αποκλεισμένα τα νειάτα από τα υλικά και πνευματικά αγαθά του πολιτισμού είναι πια παραδομένα ανυπεράσπιστα στο εύκολο ζήσιμο, στο εύκολο κέρδος, στην πρόστυχη καλοπέραση. Έτσι παραμορφώνεται το σώμα και η ψυχή και δημιουργούνται σακάτικες και ηθικά ανάπηρες ψυχές. Χιλιάδες λοιπόν άτομα ύστερα από την [...] εργασία, την εργασία σκλαβιά, βρίσκουν ευχαρίστηση κι' απόλαυση στο έντονο ζήσιμο του έρωτα χωρίς αύριο, της χαρτοπαιξίας, της ακολασίας. Παρακολουθούν με πάθος ανείπωτο σαν απλοί θεατές τις αθλητικές συναντήσεις που τους είναι τόσο πιο πολύ εύαρεστες, όσο δεν τους προβάλλουν καμιά δύσκολη απαίτηση, ούτε στο σώμα ούτε στο πνεύμα.

  Αυτή είναι η μία αιτία της κοσμοσυρροής στα γήπεδα, όμως υπάρχει και μία άλλη. Οι κούρσες που τρέχουν και μέσα στις κούρσες μεγαλόσχημοι κύριοι είναι τάχα οι ενδιαφερόμενοι για την προαγωγήν των σπορ άνευ ουδεμιά οικονομικής ωφελείας. Αντίθετα είναι εκείνοι που έχουν ιδιαίτερα οικονομικά και ακόμα περισσότερο πολιτικά οφέλη. Είναι εκείνοι που εκμεταλλεύονται το αίσθημα της φυγής στον εργαζόμενο γενικά και ιδιαίτερα στην νεολαία. Να αποτραπεί διατάζει η Αντίδραση η προσοχή τους από το σήμερα και τα προβλήματά του. Από την άθλια κατάστασή τους. Από τις άνομες πράξεις της ολιγαρχίας. Από το σωστό αντίκρυσμα της στιγμής. Να παραπλανηθεί το λαϊκό κριτήριο, να αφιονιστεί [;] η ψυχή της νεολαίας. Και τρέχουν και τρέχουν λαχανιαστά κι' οι μεν κι' οι δε στα γήπεδα , όπως τρέχουν στις άλλες ψυχοφθόρες διασκεδάσεις. Πιστεύει τάχα κανείς πως αυτό είναι το φίλαθλο πνεύμα κι' ότι όλοι αυτοί είναι φίλαθλοι; Αντίθετα αυτή η βρώμικη πολλές φορές υπόθεση καταστρέφει το ευγενικό ιδανικό του αθλητισμού, το ηθικό του στοιχείο. Ο αθλητισμός είναι μέρος της φυσικής αγωγής κι' ο αθλητής πραγματοποιώντας το ανώτατο όριο της επίδοσης έχει την ικανοποίηση, ότι είναι ο ήρωας που ενεργεί για το ηθικό μεγαλείο της χώρας του και το δικό του.

   Όλα τα αγόρια και τα κορίτσια έχουν ανάγκη από φυσική αγωγή. μα φυσική αγωγή θα πει πρώτα υγιεινή διαπαιδαγώγηση και σωστή θρέψη και έπειτα για όλους γυμναστική κι' αθλητισμός. Τότε το φίλαθλο πνεύμα θα κατακτήσει ολόκληρο το λαό, όμως όχι σαν αφιόνισμα, αλλά σαν κατάρτιση γερού κι' επιδέξιου κορμιού που θα γίνει το όργανο μιας χαρούμενης παραγωγικής και ηθικής οντότητας.

  Μέσα σ' αυτό το γενικό πλαίσιο πρέπει να δη το Υπουργείο Παιδείας το πρόβλημα του αθλητισμού και του φίλαθλου πνεύματος δηλαδή δεν είναι σκοπός μας στον αθλητισμό ν' ατροφήσουμε το πνεύμα με την υπερβολική άσκηση του κορμιού. Δεν μπαίνει σκοπός να φαμπρικάρουμε αθλητές εμπόρους ή αργόσχολους ανθρώπους, τάχα φίλαθλους που εμπορεύονται και καπηλεύονται την ιδιότητα του φιλάθλου και του αθλητή, γιατί τότε η άθληση χάνει το κύριο νόημα της, γίνεται ειδίκευση και φτάνει στη στρέβλωση, την κερδοσκοπία και την αρπαχτική μανία. 

  Ίσα-ίσα τώρα που η αστική κοινωνία κατάντησε την εργασία τον χειρότερο εχθρό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και προσωπικότητας, ενώ πρέπει να είναι η χαρά κι' η δόξα του ανθρώπου, η φυσική αγωγή και μάλιστα ο αθλητισμός πρέπει να αποτρέπουν τούτο τον κίνδυνο. Πρέπει να δίνουν ευκαιρίες στο άτομο μαζί με το σχολείο, τις λαϊκές βιβλιοθήκες, το θέατρο να δημιουργήσει για τον εαυτό του καλλιτεχνικές και πνευματικές απολαύσεις. Η φίλαθλη κίνηση μαζί με τα άλλα θα είναι το αντιστάθμισμα στην αποχτηνωτική ζωή που μας φέρνει το οικονομικό καθεστώς κι' η εργασία - σκλαβιά. Θα βοηθήσει να μη χαθεί η ατομική πρωτοβουλία , να σωθεί το πνεύμα. Να διαμορφώσει ανθρώπους της δουλειάς και της δημιουργικής δράσης, που τόσο έχει ανάγκη η Χώρα μας σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

  Έχει ετοιμαστεί για τέτιο αντίκρυσμα το Υπουργείο Παιδείας; Στη φυσική αγωγή έχει ν' αντικρύσει τρείς τομείς χωρίς να λογαριάσει έξοδα; 

  1) Την υγιεινή κατάσταση των παιδιών. "Οι μαθηταί δέον να ώσιν καθαροί και ευπρεπώς ενδεδυμένοι" είναι η ρετσέτα του Υπουργείου που μοιάζει με την ρετσέτα του παλαιού γιατρού που συνιστούσε στο φτωχό βιοπαλαιστή που χτίκιασε από πείνα: μπιφτέκι, εξοχή και ανάπαυση!

Πρέπει το ίδιο να οργανώσει τις υπηρεσίες για υγιεινή διαπαιδαγώγηση και σωστή θρέψη. Που σημαίνει παρακολούθηση από γιατρούς και τις επισκέπτριες αδελφές των παιδιών από την βρεφική κιόλας και νηπιακή ηλικία. Μα ιδρύσει βρεφικούς σταθμούς, νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς. Να ιδρύσει λουτρά και ιματιοθήκη. Συσσίτια και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Γιατί αν δεν γίνουν αυτά, με τα 82% αδενοπαθικά παιδιά, γυμναστική κι' αθλητισμός σημαίνει χαριστική βολή για την υγεία του παιδιού. 

  2) Πάνω σ' αυτό σαν προϋπόθεση, θα στηρίξει τη Γυμναστική και τον Αθλητισμό. Κι' όταν λέμε γυμναστική δεν ζητούμε απλώς "ώρα γυμναστικής" κατά το "ώρα γυμναστικής" όπου θα ασκηθούν κάθε φορά ωρισμένα μέλη του σώματος χωριστά. Εννοούμε τη Γυμναστική που θα αντιληφθεί τον άνθρωπο σώμα και πνεύμα σαν ενιαίο όλο. Πλάγι στην καθιερωμένη γυμναστική που είναι αντίγραφο των γραμματικών και συνταχτικών ασκήσεων εφαρμοσμένο στην περίπτωση αυτή και στα μέλη του σώματος και στο καθένα χωριστά, ζητούμε να σταθεί ο αθλητισμός που θ' απαιτείται στην αδιάσπαστη ενότητα σώματος και πνεύματος. Στο κολύμπι, στην κωπηλασία, στο χιόνι, στην ορειβασία, στην πορεία, στο τόπι, στην πάλη, στο δρόμο μέσα στον ήλιο και τον αέρα, στο φυσικό περιβάλλον, θα σπαθίζει και θα πλάθεται η δύναμη κι' η θέληση της νεαρής οντότητας. Σχολεία χωρίς γήπεδα και χώρο γυμναστικής είναι πια κάτι αναχρονιστικό. 

  3) Υπάρχουν όμως κατάλληλοι και αρκετοί καθηγητές της Φυσικής Αγωγής; Η Δημοτική Εκπαίδευση έχει την γυμναστική σαν κάτι περίεργο! Οι Δάσκαλοι μας δεν έχουν καμία ιδιαίτερη μόρφωση για ένα τέτοιο πλατύ πρόγραμμα φυσικής αγωγής. Και τότε θα  πρέπει σε κάθε Δημοτικό είτε ομάδα Δημοτικών να υπάρχει καθηγητής της φυσικής αγωγής. Αλλιώς θα πρέπει υποχρεωτικά όλοι οι Δάσκαλοι ως 40 χρόνων να μετεκπαιδευτούν επί εξάμηνο στην Ακαδημία Φυσικής Αγωγής. 

  Η Μέση Εκπαίδευση βέβαια παρουσιάζεται προνομιούχα. Έχει καθηγητές Γυμναστικής. Όμως φοβάμαι ότι οι καθηγητές της Φυσικής Αγωγής μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Ίσως να φταίνε τα λιγώτερα επιστημονικά εφόδια που διαθέτουν απέναντι στους άλλους συναδέλφους. Νομίζω ότι ο καθηγητής της Γυμναστικής πρέπει να έχει ανώτερη θεωρητική κατάρτιση για να σταθεί άξιος της αποστολής του και σε ίση μοίρα με τους συναδέλφους του. Όσο για το πανεπιστήμιο η εικόνα είναι θλιβερή. Όλοι οι φοιτητές θεωρούν τις λίγες υποχρεωτικές ώρες της γυμναστικής αγγαρεία. Ενώ θα περίμενε κανείς το αθλητικό πνεύμα να ξαπλωθεί ολοένα πιο πλατιά μέσα στους φοιτητές. Αυτοί να οργανώσουν την επιστημονική φυσική αγωγή με όλο τα παρακλάδια της (ιατρική, φυσικοθεραπευτική κ.τ.λ.) 

*

  Μόνο άμα μεγαλώσουμε τα παιδιά μας σε μια αδιάκοπη πραχτική της φυσικής αγωγής, ίσως θα κόψουμε από τη ρίζα το κακό και θα διατηρήσουμε στους μεγάλους έπειτα την ανάγκη του ενεργητικού αθλητισμού και το φίλαθλο πνεύμα.

  Φοβάμαι όμως πως κι' αυτό δεν φτάνει, όσο κυλάει άδεια η ζωή της νεολαίας και απροσανατόλιστη, άνεργη, χωρίς ιδανικά κι' ελπίδες καλύτερου αύριο, μέσα στη βαθειά κοινωνική κρίση που περνούμε, και τα νιάτα θα θέλγονται από τον παραμορφωμένο αθλητισμό και τις πρόστυχες διασκεδάσεις και την ψυχολογική αυτή κατάσταση τους θα την εκμεταλλεύεται η Αντίδραση και θ' αποκομίζει και πολιτικά και οικονομικά κέρδη. 

Ρόζα Ιμβριώτη Γενάρης '53  

* Σκίτσο της Κατερίνας Χαριάτη-Σισμάνη 

   την περίοδο που ήταν συν-εξόριστη της Ρόζας Ιμβριώτη

 

Ο Κώστας Βάρναλης κι ο Μακαρθισμός.

 

Ο μεγάλος Κώστας Βάρναλης, έγραφε στην εφημερίδα "ΑΥΓΗ", το καθημερινό πρωτοσέλιδο χρονογράφημα, με τον χαρακτηριστικό τίτλο "Λόγια που καίνε", από το 1953 ως το 1957.

Τα θέματα του, όπως είναι φυσικό, τα αντλούσε από την επικαιρότητα και με τον ιδιαίτερα δικό του τρόπο, θα έλεγε κανείς, πως αποτελούσαν την "πυξίδα" για την καθημερινή δράση των κυνηγημένων κομμουνιστών, τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια.

 

Με τον ίδιο καυστικό τρόπο εκείνο το καλοκαίρι του 1954, έγραψε στο χρονογράφημά του, για τον Μακαρθισμό που είχε πατήσει το πόδι του και στην Ελλάδα και που δεν το σήκωσε παρά πολλά χρόνια μετά. 

Αυγή λοιπόν 10 Ιούλη του 1954 και Λόγια που καίνε από τον Κ. Βάρναλη.

___________________________________________________

ΛΟΓΙΑ ΠΟΥ ΚΑΙΝΕ

“Σ Τ Α Ρ  Ε Λ Λ Α Σ “

ΤΟ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ ΤΟΥ κ. Κ. ΒΑΡΝΑΛΗ

-Έσκισα τα μαξιλάρια μου και σκόρπισα τα πούπουλα στο μελτέμι, σαν τον ερωτευμένο το Σαρλώ, φώναξε ο κανδηλανάπτης.

 -Ερωτευμένος είσαι; τον ερώτησε ο επίτροπος.

 -Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά! Ενθουσιασμένος είμαι.

 -Με τι πράμα;

 -Με τη “Σταρ Ελλάδα¨.

 -Ωραίο… πράμα - κι αναμεταξύ μας είπε σιγανά ο άλλος.

 -Θεία δίκη!... Είχα λάβει τότε, τη νύχτα των “Καλλιστείων”, μέρος στη μάχη υπέρ των “πατρίων”... Ξενύχτησα με προσευχές και μετάνοιες στην εκκλησία, αρματώθηκα με δακρυγονες αμπούλες για να εμποδίσω το …έγκλημα. Δεν μπορέσαμε. Νίκησε το Πονηρόν… Έτσι νόμιζα. Αλλά τώρα το “πονηρόν” ξεσκεπάστηκε. Η “Σταρ Αμαρτία” δεν γίνετε δεχτή στο Λογκ Μπητς. Ανεπιθύμητη αυτή που την επιθυμούν όλοι!...

 -Τι έγκλημα έκανε;

 -Τόσο φοβερό, που πάμε λίγο παραπέρα να σου το πω· δαν κάνει να μας ακούσουνε τα καντήλια! Άκου λοιπόν και κρατήσου να μην πέσεις. Ζωγράφισε το εξώφυλλο ενός βιβλίου…

 -Βιβλίου;

 -Αλλά τι βιβλίου! Ενός εξόριστου ποιητή (Λουντέμη θαρρώ, τον λένε). Άρα εαμοσλαύου!

 -Πωπωπώ!

 _Και ξέρεις τι ζωγράφισε; Συρματοπλέγματα!

 -Μωρέ δε βρήκε να κάνει τίποτες άλλο αυτό το κορίτσι; Δεν παράδινε καμιά τρακοσαριά Έλληνες ή συμμάχους στα γερμανικά αποσπάσματα, να της ανοίγονται σήμερις όλες οι τίμιες πόρτες;

 -Συρματοπλέγματα ζωγράφισε κι’ από συρματοπλέγματα το βρήκε. Η Μεγάλη Δημοκρατία του Ουάσιγκτον (που γιόρταζε προχτές την επέτειό της) έζωσε την ελευθερία της με σιδερένια αγκάθια κι’ άϊντε να περάσει το… μόλυσμα! Και ξέρεις τι συλλογιέμαι τώρα; Άδικα ξεσηκώσαμε γην και ουρανόν να ματαιώσουμε τα Καλλιστεία. Ο Κύριος τ’ Ουρανού τα άφησε να γίνουν, για να ντροπιάσει τη σταρ. Της σκάλωσε τη μεταξένια ουρά της στ’ αγκάθια του εξώφυλλου και πάει της έφυγε η περιβολή του αγγέλου και φάνηκε ο μέσα διάβολος με το μαγιό του…

 -Αλλά καθώς βλέπω κι ο Κύριος της Γης δε σοβαρεύεται λιγώτερο. Της έκλεισε τις πόρτες της Δόξας!... Αλλά… δε σκεφτήκαμε, πως αν δεν πάει να μας εκθέσει η “Σταρ Ελλάς”, θα πάει μια από τις επιλαχούσες. Έτσι η πατρίς μας, οπωσδήποτε θα δυσφημιστεί. 

Έχε εμπιστοσύνη στο Δίκαιο. Κάποιο στίγμα θα βρεθεί και γι’ αυτές, κάποιο μεγαλύτερο έγκλημα από ένα εξώφυλλο. Φαντάσου η μια απ’ αυτές βα έχει αδελφό που τον εκτέλεσαν οι ναζήδες κ’ η άλλη να χαιρέτησε μια μέρα στο δρόμο τον κ. Σβώλο!

 -Πω πω πω! Τρέμω ολόκληρος…

 -Έχουσι την γνώσιν οι φύλακες!

 -Ποιοί φύλακες;

 -Της Φυλακής.

 -Ποιανής Φυλακής;

 -Του “Ελεύθερου Κόσμου”...

Αυτήν τη Φυλακή, τήνε φυλάγουν Άργοι μ’ εκατό μάτια!

 -Και με διακόσια δόντια.

Μακαρθισμός σε όλα τα επίπεδα. Μέρος 1ον

Είναι βέβαιο ότι ο Μακαρθισμός είχε την απόλυτη εφαρμογή του, στην χώρα που γεννήθηκε, Η.Π.Α., αλλά ως λογική, υπήρξε κι ανδρώθηκε στις χώρες που κινδύνευαν από τους "Κόκκινους". Μια απ' αυτές και η Ελλάδα, που ενώ οι μάχες του Εμφυλίου είχαν λήξει ήδη από τον Αύγουστο του '45, ο εμφύλιος μαίνονταν σε όλη την επικράτεια, αλλά με άλλους τρόπους.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 1954

"ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ" ΕΝΑ ΩΡΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΠΟΥ ΠΗΓΑΙΝΕ ΝΑ ΓΙΝΗ "ΑΣΤΗΡ"...

______________________

Η "Σταρ Ελλάς" δ/νίς Διαλυνά

ανεπιθύμητη στην Αμερική!

__________

Ο ΜΑΚΑΡΘΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ

ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΔΕΝ ΤΗΣ ΘΕΩΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ

_________________________

Γιατί είχε φιλοτεχνήσει το εξώφυλλο

του βιβλίου του ποιητή Λουντέμη!

______

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΔΩ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ

Η δεσποινίς Ρίκα Διαλυνά - "Σταρ Ελλάς 1954" - εμποδίζεται να ταξιδέψει στην Αμερική, για να πάρει μέρος στον διαγωνισμό του Λογκ Μπητς. Το αμερικανικό Προξενείο, αρνήθηκε να θεωρήσει το διαβατήριό της. Και το δικαιολογητικό; Γιατί είχε φιλοτεχνήσει το εξώφυλλο του τελευταίου βιβλίου του εξόριστου συγγραφέα Μενέλαου Λουντέμη, "Κραυγή στα πέρατα".

Η είδησις δημοσιεύθηκε στο χθεσινό απογευματινό δημοσιογραφικό όργανο των Καλλιστείων. με πολύστηλους τίτλους και με φωτοτυπία της τελευταίας σελίδας της ποιητικής συλλογής του κ. Λουντέμη, όπου αναφέρεται και η συνεργασία της δίδος Διαλυνά. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εφημερίδας, το αμερικανικό Προξενείο αρνήθηκε να θεωρήση το διαβατήριο της δίδος Διαλυνά, επειδή, κατά τον αμερικανικό μεταναστευτικό νόμο "ο καθ' οιονδήποτε τρόπο συνεργασθείς εις την έκδοσιν αριστερού βιβλίου και εφ' όσον εις το εν λόγω βιβλίον αναφέρεται το όνομα τούτου, δεν δικαιούται εισόδου εις το αμερικανικόν έδαφος". Βρισκόμαστε έτσι μπροστά στο εξής γεγονός: Μια νέα κοπέλλα πήρε μέρος στα Καλλιστεία  -η "Αυγή" δεν πρόκειται τώρα να ξαναγυρίσει στο θέμα αυτό της αποκρουστικής εμπορίας της ομορφιάς. Όπως κι αν είναι, υποβλήθηκε σε έξοδα και σε αγωνίες, εξελέγη, και την στιγμή που επρόκειτο να επιβιβασθεί στο αεροπλάνο με τις ευλογίες της "Μεγάλης Ελλανοδίκου Επιτροπής" , βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στο προωθημένο κλι-

μάκιο του Μακ Κάρθυ. Ένα "απαγορεύεται" υψώθηκε σαν τοίχος στις - άσχετο σωστές ή όχι- επιδιώξεις της. Της αρνήθηκαν την θεώρησιν του διαβατηρίου της, επειδή η δεσποινίς Διαλυνά, που είναι ζωγράφος σπουδάστρια της Σχολής Καλών Τεχνών, έτυχε να φιλοτεχνήσει -για λόγους βιοποριστικούς- το εξώφυλλο στο βιβλίο ενός αριστερού συγγραφέα! Εντύπωσιν κάνει το πόσο ενήμεροι είναι οι "εδώ Αμερικάνοι" ακόμη και στα λογοτεχνικά μας ζητήματα. Φαίνεται τώρα καθαρά ότι και η ελάχιστη εκδήλωσις στην Ελλάδα παρακολουθείται με άγρυπνο μάτι από τους "συμμάχους" μας. Και ότι υπάρχουν εδώ ειδικές αμερικανικές υπηρεσίες, που παρακολουθούν την κίνησιν στον τόπο μας και καταγράφουν στα κατάστιχα του Μακ Κάρθυ ονόματα Ελλήνων και Ελληνίδων, που γίνονται έτσι "ανεπιθύμητοι" στην Αμερική.

ΜΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ

ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΔΑ ΔΙΑΛΥΝΑ

Συντάκτις μας είδε χθες την δίδα Διαλυνά και εκθέτει ως εξής τις εντυπώσεις της και την συνομιλίαν που είχε μαζί της:

"Ξεκίνησα να επισκεφθώ την "Σταρ Ελλάς", αφού προηγουμένως μελέτησα, επισταμένως τις βιογραφίες, τις περιγραφές και τα ταξίδια της, με τα οποία για μέρες ταλαιπωρούσε τις στήλες της η γνωστή εφημερίδα. Και με την εντύπωσιν της τελευταίας ειδήσεως, για την ματαίωσιν του υπερατλαντικού της ταξιδιού, περίμενα να τη βρω να θρηνή τη ...μοίρα της.

Χρειάστηκε να "ταξιδέψω" κι' εγώ αρκετά στα χωράφια του τέρματος Αχαρνών ώσπου να την ανακαλύψω. Μένει στο σπίτι κάποιου συγγενή της και συνοδεύεται από την μητέρα της.  Κάθισα σ' ένα μικρό σαλόνι με αρκετά βιβλία και πίνακες και περίμενα με κάποια περιέργεια να αντικρύσω την "ωραία των ωραίων"...

Η δις Διαλυνά είναι μια αληθινή καλλονή. Δέχτηκε καλότροπα τις ερωτήσεις μου και απάντησε διπλωματικώτατα, αλλά σεμνά και πολιτισμένα. Στα καλλιστεία δεν πήρε μέρος επειδή επεδίωκε μόνο και μόνο να ονομασθή "Σταρ" και να την πουν "ωραία". Τα μεταχειρίσθηκε σαν μέσον για να ικανοποιήση την μεγάλη της επιθυμία να φύγη για το Χόλλυγουντ, όπου θέλει -ακόμα και τώρα...-να διακριθή σαν ηθοποιός του κινηματογράφου. Γιατί η "Σταρ Ελλάς" είναι και σπουδάστρια της Δραματικής Σχολής.

- Είχα την τύχη να εκλεγώ "Σταρ", μου είπε, αλλά προχθές, την τελευταία στιγμή μου ανήγγειλαν από την εφημερίδα, που οργάνωσε τα καλλιστεία, ότι το προξενείο δεν θεωρεί το διαβατήριο μου. Και αφορμή ήταν η συνεργασία μου στο εξώφυλλο ενός βιβλίου του κ. Λουντέμη, που πρέπει να σημειωθεί πως είχε καθαρά επαγγελματικό χαρακτήρα. Ένας αμερικάνικος νόμος απαγορεύει στους συνεργάτες ακόμα στην έκδοσιν αριστερού βιβλίου να εισέλθουν στο αμερικανικό έδαφος. Λυπάμαι πολύ που αυτό θα είναι εμπόδιο στις καλλιτεχνικές μου φιλοδοξίες.

Αποχαιρέτισα την δίδα Διαλυνά με την ευχή, οι καλλιτεχνικές της φιλοδοξίες να πραγματοποιηθούν εδώ, στην πατρίδα μας. Κι' απ' αυτή την άποψιν, ίσως ο μακκαρθικός αποκλεισμός της να της βγη σε καλό. Μια αληθινή καλλιτεχνική σταδιοδρομία δεν μπορεί ν' αρχίση από καλλιστεία που οργανώνει ένας αμερικάνικος οίκος Μαγιώ..."

La United Fruit Co. // Mikis Theodorakis - Pablo Neruda